Jeszcze kilka lat temu własna instalacja fotowoltaiczna kojarzyła się przede wszystkim z domem jednorodzinnym i dużą instalacją montowaną na dachu. Dzisiaj sytuacja wygląda zupełnie inaczej.
Dzięki niewielkim zestawom PV własną energię można produkować również w mieszkaniu. Wystarczy balkon, taras lub odpowiednio nasłoneczniona loggia, aby zamontować niewielkie panele fotowoltaiczne i rozpocząć produkcję energii elektrycznej.
To rozwiązanie określane jest jako fotowoltaika balkonowa.
Czy rzeczywiście można dzięki niej obniżyć rachunki za prąd? Jak działają mikroinwertery? Ile energii mogą wyprodukować panele na balkonie? I przede wszystkim – czy takie rozwiązanie ma sens ekonomiczny?
Sprawdźmy.
1. Czym jest fotowoltaika balkonowa?
Fotowoltaika balkonowa to niewielka instalacja PV przeznaczona przede wszystkim dla osób, które nie mają możliwości zamontowania klasycznej instalacji fotowoltaicznej na dachu.
Najczęściej system składa się z:
-
jednego lub dwóch paneli fotowoltaicznych,
-
mikroinwertera,
-
konstrukcji montażowej,
-
przewodów elektrycznych,
-
opcjonalnie systemu monitorowania produkcji energii,
-
opcjonalnie magazynu energii.
W przeciwieństwie do klasycznej instalacji dachowej nie potrzebujemy dużej powierzchni. Panele fotowoltaicznemożna zamontować na balustradzie balkonu, ścianie, tarasie lub specjalnej konstrukcji.
Całość może mieć niewielką moc, dzięki czemu rozwiązanie jest szczególnie interesujące dla mieszkańców bloków i apartamentowców.
2. Jak działa instalacja PV na balkonie?
Zasada działania jest dokładnie taka sama jak w przypadku dużej instalacji fotowoltaicznej.
Panel fotowoltaiczny wykorzystuje promieniowanie słoneczne i produkuje prąd stały DC.
Następnie energia trafia do mikroinwertera, który zamienia prąd stały na prąd przemienny AC wykorzystywany przez urządzenia znajdujące się w mieszkaniu.
W praktyce wygląda to następująco:
Słońce → panele fotowoltaiczne → mikroinwerter → instalacja elektryczna mieszkania → urządzenia elektryczne
Jeżeli w danym momencie działa lodówka, komputer, telewizor, router czy inne urządzenia, energia z instalacji może zostać wykorzystana na ich zasilanie.
To właśnie bezpośrednie wykorzystanie wyprodukowanej energii jest najważniejszą zaletą małej instalacji PV.
3. Dlaczego w instalacji balkonowej stosuje się mikroinwerter?
W klasycznej instalacji fotowoltaicznej stosuje się zazwyczaj jeden większy falownik obsługujący cały zestaw paneli.
W przypadku małej instalacji balkonowej znacznie bardziej praktyczne są mikroinwertery.
Mikroinwerter pracuje bezpośrednio przy panelach i przekształca produkowany przez nie prąd DC na prąd AC.
Jedną z ważnych zalet tego rozwiązania jest możliwość niezależnego zarządzania pracą poszczególnych modułów. Ma to znaczenie szczególnie na balkonie, gdzie część paneli może być okresowo zacieniona przez sąsiedni budynek, balkon znajdujący się wyżej, drzewa czy elementy konstrukcyjne.
W zależności od modelu mikroinwertera możliwy jest również monitoring produkcji energii za pomocą aplikacji.
Przykładowo popularne urządzenia przeznaczone do małych systemów balkonowych oferują kilka niezależnych wejść MPPT oraz komunikację Wi-Fi lub Bluetooth.
4. Ile paneli fotowoltaicznych można zamontować na balkonie?
Najczęściej spotykane zestawy balkonowe wykorzystują jeden lub dwa panele fotowoltaiczne, ale możliwości zależą przede wszystkim od powierzchni balkonu oraz konstrukcji montażowej.
Typowy panel może mieć około 400–500 Wp, dlatego dwa moduły mogą tworzyć niewielką instalację o mocy około 800–1000 Wp.
Nie zawsze jednak większa liczba paneli oznacza większą opłacalność.
Na balkonie bardzo ważne są:
orientacja balkonu, zacienienie, kąt ustawienia paneli oraz możliwość bezpiecznego zamocowania konstrukcji.
Panel ustawiony pionowo na balustradzie będzie pracował inaczej niż panel ustawiony pod kątem skierowanym w stronę słońca.
Warto również pamiętać, że balkon znajdujący się od strony południowej, południowo-wschodniej lub południowo-zachodniej będzie zazwyczaj korzystniejszym miejscem dla PV niż balkon całkowicie zacieniony.
5. Czy panele na balkonie produkują dużo energii?
Tutaj trzeba zachować realistyczne oczekiwania.
Fotowoltaika balkonowa nie zastąpi dużej instalacji dachowej o mocy kilku czy kilkunastu kilowatów.
Jej zadaniem jest przede wszystkim pokrywanie części bieżącego zapotrzebowania mieszkania.
Przykładowo energia produkowana w ciągu dnia może zasilać:
-
lodówkę,
-
router Wi-Fi,
-
komputery,
-
telewizor,
-
oświetlenie,
-
ładowarki,
-
urządzenia kuchenne,
-
klimatyzator lub inne odbiorniki.
Rzeczywista produkcja zależy jednak od wielu czynników. Znaczenie mają m.in. lokalizacja, orientacja balkonu, kąt nachylenia, zacienienie, temperatura oraz parametry zastosowanych modułów.
Dlatego przy wyborze zestawu nie warto kierować się wyłącznie deklarowaną mocą paneli.
6. Najważniejsza kwestia: autokonsumpcja
W przypadku małej instalacji balkonowej szczególnie ważna jest autokonsumpcja, czyli wykorzystanie energii bezpośrednio w mieszkaniu.
Wyobraźmy sobie, że w słoneczny dzień instalacja produkuje energię, ale mieszkanie w tym czasie zużywa bardzo mało prądu.
Jeżeli nie mamy odpowiedniego rozwiązania do magazynowania energii, nadwyżka może zostać niewykorzystana lub – w zależności od sposobu przyłączenia i rozliczenia – zostać wprowadzona do sieci.
Dlatego balkonowa instalacja PV najlepiej sprawdza się tam, gdzie istnieje pewne stałe zużycie energii w ciągu dnia.
Lodówka, router, urządzenia pracujące w trybie czuwania czy komputer mogą powodować stałe zapotrzebowanie, które pozwala wykorzystać część energii produkowanej przez panele fotowoltaiczne.
To bardzo ważne, ponieważ im więcej własnej energii wykorzystamy bezpośrednio, tym większą korzyść możemy uzyskać z instalacji.
7. Czy można dodać magazyn energii?
Tak.
Balkonowa fotowoltaika może być również rozbudowana o niewielki magazyn energii, jeżeli zastosowany system jest do tego przystosowany.
Wtedy schemat wygląda jeszcze ciekawiej:
panele → mikroinwerter → mieszkanie + magazyn energii
W ciągu dnia magazyn może przechowywać część energii, która nie została wykorzystana na bieżące potrzeby.
Wieczorem zgromadzona energia może zostać wykorzystana do zasilania urządzeń.
Takie rozwiązanie pozwala zwiększyć autokonsumpcję i jeszcze lepiej wykorzystać energię produkowaną przez fotowoltaikę.
Warto jednak pamiętać, że magazyn zwiększa koszt całego systemu. Dlatego w przypadku małej instalacji balkonowej powinien być dobrany do rzeczywistego profilu zużycia energii, a nie tylko do maksymalnej możliwej pojemności.
8. Czy fotowoltaika balkonowa jest legalna w Polsce?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań.
Odpowiedź brzmi: tak, ale nie oznacza to, że każdy zestaw można po prostu zamontować i podłączyć bez sprawdzenia wymagań.
W przypadku instalacji przyłączanych do sieci znaczenie mają m.in. parametry instalacji, wymagania techniczne oraz procedury właściwego Operatora Systemu Dystrybucyjnego. URE wskazuje, że przyłączanie mikroinstalacji do sieci odbywa się na podstawie określonej procedury, a zgłoszenie obejmuje m.in. dane techniczne instalacji i informacje dotyczące lokalizacji.
Bardzo ważna jest również kwestia samego budynku.
W przypadku mieszkania w bloku balkon, elewacja lub balustrada mogą być elementami objętymi zasadami zarządu nieruchomością wspólną. Dlatego przed montażem warto sprawdzić wymagania wspólnoty mieszkaniowej, spółdzielni lub zarządcy budynku.
Nie należy traktować instalacji balkonowej jako rozwiązania całkowicie pozbawionego formalności.
Przed zakupem konkretnego zestawu warto sprawdzić aktualne wymagania swojego OSD oraz zasady obowiązujące w danym budynku.
9. Na co zwrócić uwagę przy wyborze zestawu balkonowego?
Najtańszy zestaw nie zawsze będzie najlepszym wyborem.
Przed zakupem warto sprawdzić przede wszystkim:
1. Panele fotowoltaiczne
Zwróć uwagę na moc, sprawność, gwarancję oraz jakość wykonania.
2. Mikroinwerter
Powinien być dobrany do mocy modułów i posiadać wymagane certyfikaty oraz zabezpieczenia do pracy z siecią.
3. Konstrukcję montażową
To jeden z najważniejszych elementów całego systemu. Panele muszą być zamocowane stabilnie i bezpiecznie.
4. Monitoring
Warto wybrać system umożliwiający sprawdzanie produkcji energii w aplikacji.
5. Możliwość rozbudowy
Jeżeli w przyszłości planujesz magazyn energii, warto sprawdzić już na początku, czy wybrany system będzie z nim kompatybilny.
Bezpieczeństwo powinno mieć pierwszeństwo przed maksymalizacją liczby paneli. Konstrukcja musi uwzględniać obciążenie wiatrem, sposób mocowania oraz specyfikę konkretnego balkonu.
10. Czy fotowoltaika balkonowa się opłaca?
Dla wielu mieszkańców bloków może być bardzo ciekawą alternatywą dla klasycznej instalacji dachowej.
Jeżeli nie masz własnego domu, nie masz dostępu do dachu albo mieszkasz w wynajmowanym lokalu, niewielka instalacja balkonowa może być jednym z najprostszych sposobów rozpoczęcia korzystania z energii słonecznej.
Największe zalety to:
-
niewielka powierzchnia potrzebna do montażu,
-
możliwość produkcji własnej energii,
-
prostsza konstrukcja niż w przypadku dużej instalacji dachowej,
-
możliwość wykorzystania mikroinwerterów,
-
możliwość monitorowania produkcji,
-
opcjonalna współpraca z magazynem energii,
-
ograniczenie części zakupów energii z sieci.
Trzeba jednak pamiętać o ograniczeniach:
-
mała powierzchnia paneli,
-
większe znaczenie zacienienia,
-
ograniczona produkcja zimą,
-
konieczność bezpiecznego montażu,
-
wymagania techniczne i formalne,
-
konieczność sprawdzenia zasad obowiązujących w konkretnym budynku.
Fotowoltaika na balkonie – mała instalacja, duża zmiana
Fotowoltaika nie musi oznaczać dużej elektrowni na dachu.
Dzięki nowoczesnym panelom oraz rozwiązaniom wykorzystującym mikroinwertery własną energię można produkować również w mieszkaniu.
Dobrze zaprojektowany system balkonowy może zasilać część urządzeń elektrycznych i ograniczyć ilość energii kupowanej z sieci. W połączeniu z magazynem energii może stać się jeszcze bardziej funkcjonalnym elementem domowego systemu energetycznego.
Jeżeli więc mieszkasz w bloku i zastanawiasz się, czy możesz korzystać z energii słonecznej bez własnego dachu, odpowiedź brzmi:
Tak – fotowoltaika balkonowa może być realnym sposobem na produkcję własnej energii.
Kluczem jest jednak odpowiedni dobór paneli fotowoltaicznych, mikroinwertera, konstrukcji oraz całego systemu do warunków konkretnego balkonu.
myPVOutlet.eu – energia słoneczna również dla mieszkań
W myPVOutlet.eu znajdziesz rozwiązania pozwalające budować nowoczesne systemy fotowoltaiczne – od paneli i mikroinwerterów po magazyny energii.
Nie masz dachu? To jeszcze nie oznacza, że nie możesz produkować własnego prądu ze słońca.